تعيين نقطه آغاز براي آموزش کتابداري در ايران امري دشوار است. کتاب، کتابخانه و کتابداري در ايران داراي سنتي ديرينه است اما علم نوين آن به نسبت سنت ديرينه کتابداري در ايران بسيار دير در اين مرز و بوم پا به عرصه وجود گذاشت و شايد اولين نشانه هاي آن را در کتابخانه مدرسه دارالفنون بتوان جستجو کرد.اما آموزش کتابداري نوين در ايران با تشکيل دوره هاي کوتاه مدت به همت مهدي بياني و محسن صبا(نخستين متخصصين کتابداري در ايران)در دانشسراي عالي تهران آغاز شد و بر حسب ضرورت و نيازهاي خاص آن زمان در ساير مراکز آموزش عالي ادامه يافت. در سال 131۷ شوراي عالي فرهنگ آيين نامه موقت دوره کتابداري را تصويب کرد. برخي درسهاي اين دوره عبارت بودند از:

روش الفبايي کتابداري و ساير روش ها (30 ساعت)

کليات کتابداري (30 ساعت)

تاريخ مختصر کتاب و کتابخانه هاي ايران و جهان (10 ساعت)

شناساندن کتاب هاي خطي (10 ساعت)

تاريخ خط و خطاطان معروف (10 ساعت)

اقسام مقدمه نويسي و سبک نگارش (20 ساعت)

 مدت دوره جمعا 120 ساعت بود و گواهينامه پايان تحصيل نيز داده مي شد.

در سال 1320 در دانشگاه تهران نخستين دوره کوتاه مدت آغاز شد و اين دوره ها با جديت دنبال شد. در سال 1331 دو مدرس خارجي از اتريش و آمريکا براي تدريس دوره هاي کتابداري در محل سابق دانشکده ادبيات و دانشسراي عالي دعوت بعمل آمد. نخستين درس دانشگاهي کتابداري در سال 1336 در دانشسراي عالي که در آن زمان جزئي از دانشگاه تهران بود ايجاد شد و تا سال 1341 ادامه داشت و تدريس آن بر عهده ايرج افشار بود. ناصر شريفي نخستين دکتر ايراني در کتابداري در سال 1338 دوره هاي کوتاه مدتي برگزار کرد و دوره هاي ديگري نيز توسط اساتيد داخلي و خارجي برگزار شد که اين دوره ها گرچه بسيار ضروري بود ولي به جهت کوتاه مدت بودن آن کافي نبود. در طي سال هاي 1343 تا 1344 مارگارت هاپکينز از طرف بنياد فولبرايت بعنوان مشاور کتابخانه مرکزي دانشگاه تهران به ايران آمد و در زمان اقامت خود با کتابداران متخصص آن زمان که اغلب در دانشگاه هاي آمريکا درس خوانده بودند مانند مهين تفضلي، فرنگيس اميد، شهلا سپهري، علي سينايي، هوشنگ ابرامي و ... جلساتي تشکيل داد و در همين جلسات پايه هاي انجمن کتابداري ايران و نيز تاسيس رشته کتابداري در دانشگاه تهران نهاده شد. دانشگاه تهران از تجربه هاي ارزشمند مدرسان کتابداري استفاده کرد و به دنبال آن پروفسور آليس لوهرر استاد دانشگاه ايلي نويز (ايالات متحده) براي تاسيس دوره کارشناسي ارشد رشته کتابداري در دانشکده نوپاي علوم تربيتي دانشگاه تهران به ايران آمد. اين دوره با اين اهداف تاسيس شد:

1.        آموزش نيروي انساني متخصص براي مديريت کتابخانه هاي بزرگ ايران

2.        آموزش افراد متخصص براي راه اندازي دوره کتابداري دانشگاه هاي ايران

در سال 1347 دوره اي به نام کهاد کتابداري در سطح کارشناسي به علت استقبال شايان توجه از رشته کتابداري داير شد. کهاد کتابداري بدين قرار بود که دانشجويان دوره کارشناسي علوم تربيتي يا هر رشته ديگر مي توانستند پس از پايان نيمسال سوم دروس غير تخصصي خود را از درس هاي کتابداري انتخاب کنند و حداقل 30 واحد کتابداري و کارآموزي را بگذرانند. در سال 1347 دانشگاه تبريز دوره کارشناسي کتابداري را با همکاري مانگالا (کتابدار هندي) تاسيس نمود و شرط ورود به آن موفقيت در آزمون ورودي دانشگاه ها بود.در سال 1348 نخستين مقطع کارداني کتابداري در دانشگاه عالي ايران زمين افتتاح شد. با وجود اينکه با تاسيس کارشناسي ارشد کتابداري در دانشگاه تهران گام هاي موثري در عرصه آموزش کتابداري برداشته شده بود و با تاسيس انجمن کتابداري ايران و مرکز خدمات کتابداري و مرکز اسناد و مدارک علمي پايه هاي کتابداري نوين در ايران استحکام يافته بود هنوز فارغ التحصيلان جوابگوي نياز کتابخانه ها نبودند و به همين دليل امر تشکيل دوره هاي کوتاه مدت آموزش کتابداري متوقف نگرديد. در سال 1350 دوره هاي يک ماهه مرکز خدمات کتابداري آغاز شد.

در سال 1353 به همت هوشنگ ابرامي و دو مدرس هندي و آمريکايي دوره کارشناسي ارشد در دانشگاه و در سال 1356 دوره کارشناسي کتابداري در همين دانشگاه ايجاد شد. پس از آن دانشگاه جندي شاپور اهواز و بعد دانشگاه متحدين (الزهرا فعلي)، دانشگاه پهلوي سابق و آذرآبادگان نيز اين رشته را ارائه نمودند. دانشگاه علوم پزشکي ايران در سال تحصيلي 57-56 نخستين دوره کارشناسي ارشد کتابداري پزشکي را برگزار کرد.

در سال هاي انقلاب و سپس جنگ گروه هاي کتابداري نيز مانند ساير گروه هاي دانشگاهي با مسائل عديده اي دست به گريبان بودند. در اين سال ها مقطع کارشناسي در بسياري از دانشگاه ها به مقطع کارداني تبديل گشت. در سال هاي بعد دانشگاه هاي فردوسي مشهد، اصفهان، دانشگاه آزاد اسلامي، تربيت مدرس، علامه طباطبايي و دانشگاه شاهد و مرکز آموزش کتابخانه ملي به تاسيس دوره هاي کتابداري در مقاطع مختلف همت گماشتند. تعدادي از دانشگاه هاي علوم پزشکي کشور نيز کتابداري پزشکي را ارئه کردند. دانشگاه ها با اعزام بخشي از کادر آموزشي خود به خارج از کشور براي شرکت در دوره هاي دکترا کوشيدند تا متخصصان کتابداري تربيت کنند.

در سال 1367 اولين گروه کتابداري بصورت نيمه وقت و در سال 1368 اولين گروه کتابداري دانشگاه آزاد اسلامي بصورت تمام وقت در واحد رودهن تاسيس شد. در سال 1370 گروه کارشناسي واحد تهران – شمال به آقاي دکتر شکويي ايجاد شد. اولين دوره کارشناسي ارشد واحد علوم و تحقيقات نيز در سال 1376 توسط دکتر علي شکويي تاسيس شد. اولين دوره دکتري کتابداري در ايران در واحد علوم و تحقيقات در سال 1370 ارائه گشت و پس از آن دانشگاه علوم پزشکي دوره دکتراي مديريت اطلاعات بهداشتي درماني را در سال 1377 و دانشگاه مشهد و شيراز دوره مشترک خود را در سال 1378 تاسيس کردند.هم اینک اکثر دانشگاههای کشور در این رشته و با گرایشهای متنوع مشغول به تربیت دانشجو می باشند.(گردآورنده،زهرا کاظم نژاد)